BPBQAM QIRA'AT HAMZAH AYAT 30-38

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لا تَعْلَمُونَ (30)

Khalaf: saktah secara qaulan wahidan lam ta’rif pada kalimah الأَرْضِ

Manakala Khallad secara khilaf

Khalaf : Tark al-Ghunnah pada pertemuan nun sakinah dengan ya´

وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقَالَ أَنْبِئُونِي بِأَسْمَاءِ هَؤُلاء إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ (31)

Khalaf: saktah secara qaulan wahidan lam ta’rif pada kalimah الأَسْمَاءَ

Manakala Khallad secara khilaf

قَالُوا سُبْحَانَكَ لا عِلْمَ لَنَا إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ (32) قَالَ يَا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ وَمَا كُنتُمْ تَكْتُمُونَ (33)

Hamzah:Tashil hamzah pada kalimah بِأَسْمَائِهِمْ ketika waqaf sahaja

Khalaf: saktah secara qaulan wahidan lam ta’rif pada kalimah وَالأَرْضِ

Manakala Khallad secara khilaf

.

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنْ الْكَافِرِينَ (34)

Hamzah : Imalah pada kalimah أَبَى

وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلا مِنْهَا رَغَداً حَيْثُ شِئْتُمَا وَلا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ وَلا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنْ الظَّالِمِينَ (35)

Khalaf : saktah secara khilaf pada sakin mafsul

فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ (36)

Hamzah : Qaulan Wahidan pada kalimah فَأَزَلَّهُمَا dengan tiada sabdu pada lam dan isbat alif selepas zal[1]. Jikalau waqaf padanya, terdapat 2 wajah:

i) Tahqiq hamzah

ii)Tashil hamzah.

Khalaf: saktah secara qaulan wahidan lam ta’rif pada kalimah الأَرْضِ

Manakala Khallad secara khilaf

.

Khalaf: saktah secara khilaf pada sakin mafsul serta tark al-Ghunnah pada pertemuan nun sakinah dengan waw

فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (37)

Hamzah : Imalah pada kalimah فَتَلَقَّى

قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ (38)

Hamzah: Imalah pada هُدًى ketika waqaf padanya sahaja.

Qaulan Wahidan pada kalimah عَلَيْهِمْ dibaca dengan ha´ berbaris dhommah

---

[1] Sepertimana kata Imam al-SyaÏibiy:

وفي فأزل اللام خفف لحمزة وزد ألفا من قبله فتكملا

RIWAYAT HAFS B. SULAYMAN AL-KUFI (6)

TURUQ ABU TAHIR :

Turuq ini disandarkan kepada ‘Abd al-Wahid b. Hasyim Abu Tahir al-Baghdadi al-Bazzar. Beliau seorang yang siqah serta pakar dalam bidang nahu di zamannya. Beliau juga mengambil bacaan secara sam’an wa ‘aradan dari Ahmad b. Sahl al-´Usynani. Beliau wafat pada dalam usia hampir 70 tahun pada Shawal tahun 409 hijrah. Turuq ini pada awalnya terpecah kepada empat turuq sebelum berkembang kepada enam belas turuq seperti berikut :

1) TARIQ AL-HAMMAMI (Abu al-Hassan al-Hammami, ‘Ali b. ‘Umar b. Hafs b. ‘Abdullah) : Terdapat sepuluh turuq yang berkembang daripada tariq ini dan penjelasannya seperti berikut :

i) Daripada kitab al-Tajrid. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Ibn al-Fiham daripada Abu al-Hussin Nasr al-Farisi daripada al-Hammami

ii) Daripada kitab al-Tajrid. Tariq ini berdasarkan bacaan Abi Ishaq Ibrahim b. ‘Isma’il al-Maliki daripada al-Hammami

iii) Daripada kitab al-Tajrid. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Abi ‘Ali al-Maliki daripada al-Hammami

iv) Daripada kitab al-Raudah. Tariq ni berdasarkan bacaan daripada Abi ‘Ali al-Maliki daripada al-Hammami

v) Daripada kitab al-Kamil. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada al-Huzali daripada Abi al-Fadli al-Razi daripada al-Hammami

vi) Daripada kitab al-Jami’. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada pengarang kitab ini iaitu Ibn al-Farisi daripada al-Hammami

vii) Daripada kitab al-Misbah. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Abi al-Kiram daripada Abi Muhammad Rizq Allah b. ‘Abd al-Wahhab al-Tamimi daripada al-Hammimi

viii) Daripada kitab al-Misbah. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Abu al-Kiram daripada al-Syarif Abi Nasr al-Habari daripada al-Hammami

ix) Daripada dua kitab al-Irsyad dan al-Kifayah al-Kubra. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada pengarang kedua kitab ini iaitu Abi al-‘Izz daripada al-Hassan b. al-Qasim daripada al-Hammami

x) Daripada kitab al-Tazkar. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Ibn Shita daripada al-Hammami

2) TARIQ AL-NAHRAWANI (Abu al-Farj al-Nahrawani al-Ma’afi b. Zakariya Tarrar): Terdapat dua turuq sahaja yang berkembang daripada tariq ini dan penjelasannya seperti berikut :

i) Daripada kitab al-Irsyad. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada pengarang kitab ini iaitu Abi al-‘Izz daripada Abu ‘Ali al-Wasiti daripada al-Nahrawani

ii) Daripada kitab al-Kifayah al-Kubra. Tariq ini juga berdasarkan bacaan daripada pengarang kitab ini iaitu Abi al-‘Izz daripada Abu ‘Ali al-Wasiti daripada al-Nahrawani

3) TARIQ ABU AL-‘ALAF (‘Ali b. Muhammad b. Yusof b. Ya’qub, Abi al-Hassan b. al-‘Alaf al-Baghdadi) : Terdapat satu turuq sahaja yang berkembang daripada tariq ini dan penjelasannya seperti berikut :

i) Daripada kitab al-Tazkar. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Ibn Shita daripada Abi al-‘Alaf

4) TARIQ AL-MASAHIFI (‘Ubayd Allah b. ‘Umar b. ‘Abbas, Abu al-Farj al-Masahifi al-Baghdadi): Terdapat satu turuq sahaja yang berkembang daripada tariq ini dan penjelasannya seperti berikut :

i) Daripada kitab al-Kifayah fi al-Qira’ah al-Sitt. Tariq ini berdasarkan bacaan daripada Sabt al-Khiyat daripada Abi Bakr Muhammad b. ‘Ali b. Muhammad al-Baghdadi daripada al-Masahifi.

BPBQAM QIRA'AT AL-KISAEI AYAT 36-54 (AL-BAQARAH)

الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ (46) يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِي الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ (47) وَاتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَلا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَلا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَلا هُمْ يُنصَرُونَ (48)

Al-Kisaei: Imalah secara khilaf pada شَفَاعَةٌ ketika waqaf padanya sahaja

وَإِذْ نَجَّيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ وَفِي ذَلِكُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ (49)

وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمْ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْنَاكُمْ وَأَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَأَنْتُمْ تَنظُرُونَ (50)

وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمْ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ (51)

Al-Kisaei : Imalah qaulan wahidan pada kalimah مُوسَى dan kalimah لَيْلَةً ketika waqaf sahaja. Begitu juga pada kalimah اتخذتم diidghomkan huruf zal kedalam huruf ta’[1].

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (52)

وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (53)

وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمْ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (54)

---

[1] Kata Imam Syatibi r.a :

اتختمو أخذتم وفي الإفراد عاشر دغفلا..